Tohum Nedir? Tohumun Çimlenmesi Nasıl Olur?

0 1

Tohum Nedir?

Tohum nedir sorusuna kısaca şöyle cevap verebiliriz. Tohum; bitkilerde, içerisinde bir embriyon ve yedek besin barındıran, koruyucu bir kılıfla örtülü yapıdır. Bitkilerin üremesinde çok önemli bir rol oynar. Elverişli koşullarda kolayca çimlenip gelişerek yeni bitkiler meydana getirirler.

Tohumlar genelde başlıca üç bölümden oluşur. Bunlar:

  • Tohumun kabuğu
  • Embriyon
  • Besidoku

Tohumlu bitkiler tohumların kapalı ortamda ya da açık ortamda bulunmasına göre;

  • Açıktohumlular
  • Kapalıtohumlular

olmak üzere ikiye ayrılır.

Kapalıtohumlular

Kapalıtohumlularda tohum tipik olarak tozlaşma ve döllenmeden sonra oluşur. Çiçeğin dişi organının tepeciğine konan çiçek tozlarının çimlenerek oluşturduğu çiçek tozu borucukları boyuncuktan aşağı doğru uzayarak yumurtalığa ulaşır. bir sperma salar. Yumurtalıktaki tohum taslağı denen yumurta bu spermayla birleşip döllendikten sonra bölünerek çoğalmaya başlar ve embriyonu verir.

Daha sonra besi doku ve tohum kabuğunun gelişmesiyle tohum oluşur. Tohumlar olgunlaşırken yumurtalık da gelişerek tohumları barındıran meyveye dönüşür. Çoğu bitkide tohumla meyve kaynaşmak ile birlikte, bazı bitkilerde ayrı ya da bağımsız birimler halindedir.

Açıktohumlular

Tohumları bir yumurtalık içinde değil de açıkta gelişen açıktohumluların en belirgin özelliği tozlaşma ve döllenme arasında çok uzun bir süre bulunması ve tohum taslaklarının döllenmeden çok önce gelişmeye başlamasıdır. Örneğin bir çam türünde dişi kozalakların ilkbaharda tozlaşmasına karşın tohum taslakları ancak bir sonrakibüyüme mevsiminde döllenir. Tohumların olgunlaşıp çevreye dağılması ise üçüncü yılda gerçekleşir.

Tohumların Özellikleri

Tohumların genel özellikleri şunlardır:

  • Tohumların ağırlığı genellikle bir gramdan azdır. Tohumlarında yedek besin içermeyen veya besinlerini başka canlılardan sağlayabilen orkide gibi bitkilerin tohumları çok küçüktür. Buna karşılık bazı palmiye türlerinin ağırlığı 27 kilograma kadar varan iri tohumları vardır.

 

  • Tohumlar, pek çok hayvanın başlıca besin kaynağı olduğu için bitkilerin birkaç büyük tohum yerine çok sayıda küçük tohum üretmesi soylarını sürdürebilme şanslarını arttırır.
  • Tohumların boyut ve biçimleri çevreye dağılma yollarının belirlenmesi açısından önemlidir. Örneğin, tohumun küresel ya da yassı oluşu, yuvarlanarak ulaşabileceği bir yerde mi yoksa tohumun düşüp kaldığı yerde mi çimleneceğini belirler.

 

  • Çevrelerinde meydana gelebilecek uygunsuz koşullara karşı üremeyi güvence altına alabilmek için, bazı bitkiler uzun süre çimlenme yeteneğini koruyabilen ve yayılma biçimi farklı tohumlar da üretir.

Tohumlar Çevreye Nasıl Yayılır?

Tohumlar çevreye genel olarak şu yollarla yayılır:

  • Hayvanlar
  • Rüzgar
  • Su

Hayvanlar

Etli ve üzümsü meyveler; koku, renk ve tatlarında ötürü başta kuşlar olmak üzere hayvanları kendilerine çeker. Bu tip meyvelerin sindirime dayanıklı sert kabuklu tohumları hayvanların dışkıları ile çevreye yayılır. Tüylü ve dikenli tohumlar kürklü memelilerin postlarına takılarak dağılır. Kuş türlerinin çoğu ise meyve tohumları gagalarında çevreye taşır.

Rüzgarlar

Hava akımlarına kapılarak sürüklenmeye uyarlanmış küçük tohumların en önemli yayılma aracı rüzgarlardır. Bazı tohumlar demetler halindeki tüyleri ile havada bir paraşüt gibi uçuşurken, bir bölümü planör gibi süzülmeye yarayan kanatları, bazısı ise şişkin hava keseleriyle dikkat çeker. Bazı bitki türleri tümüyle yerinden kopar ve rüzgarın etkisiyle yuvarlanırken tohumlarını saçar.

Su

Deniz kıyılarında, ırmak, göl ve bataklıklarda yetişen bitkilerin çoğu su ile sürüklenen ya da yüzebilen tohumlara sahiptir. Bu tohumlar mantarımsı ya da içinde hava bulunan meyvelerde yer alır.

Tohumları kendi kendine dağıtabilen bitkiler de vardır. Örneğin, bazıları patlayarak tohumlarını saçar. Bazılarında ise tohumların üzerinde hareketli çıkıntılar vardır.

Tohumların Çimlenmesi

Tohumların çimlenmesi için gerekli faktörler şunlardır:

  • Isı
  • Işık
  • Nem

Her tohum için farklı olan bu koşullar uygun hale geldiğinde tohum kabuğundan içeri sızan su ve oksijenin etkisiyle çimlenmeye başlar. Yeni bir bitki meydana getirir. Tohumların dayanıklılığı yani canlı kalabilme süreleri de çok değişkenlik gösterir. Bazıları, ancak bir hafta yaşayabilirken, yüzlerce yıl çimlenme yeteneğini koruyabilen tohumlar da vardır.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.