Soluk Borusunun Görevi, Soluk Borusunun Yapısı

0 0

Soluk Borusu

Soluk borusu, İnsanda solunum sisteminde gırtlaktan sonra gelen dördüncü organdır. Soluk borusu kıkırdak yapıdadır. Soluk borusunun görevi ise temel olarak havanın akciğerler ulaşmasını sağlamaktır. Soluk borusu yaklaşık 10-12 cm boyunda ve 2-3 cm enindedir. Yemek borusunun önünde yer alır.

Soluk Borusunun Görevi

Soluk borusunu temel görevi, solunum havasının akciğerler ulaşmasını sağlamaktır. Bunun yanında içinden geçen havayı ısıtıp nemlendirir. Ayrıca, solunum sisteminin iç yüzeyinde yabancı cisimlerin toplanmasını engeller.

Soluk borusunun iç yüzü, küçük kirpiksi çıkıntılar içeren hücrelerden oluşan nemli bir mukoza ile örtülüdür. Kirpiksi çıkıntılar soluk borusunun içindeki boşluğa doğru uzanarak yabancı cisimleri yakalar.

Mukozada mukus damlacıkları ve su molekülleri salgılayan hücreler ve kanalcıklar da bulunur. Mukozanın tabanında esnek ve kollajen liflerden oluşan ve çok sayıda kan ve lenf damarları da içeren bir ağ yapı vardır. Bu doku, soluk borusu duvarlarının genişleyip kasılmasını sağlar. Kan damarları hücrelerin sıvı dengesinin ve ısı alışverişinin düzenlenmesini sağlarken, lenf damarları soluk borusu duvarının yüzeyinde tutulan yabancı cisimlerin buradan uzaklaştırılmasına yardımcı olur.

Soluk borusu duvarının çevresinde yer alan nal biçimli 16-20 kıkırdak halka, borunun ön bölümünü çevreler. Bu kıkırdakların uçları ise yemek borusunun olduğu bölümde açıktır. Burada kıkırdakların serbest uçları kas yapısındaki bantlarla birbirine bağlanır. Kıkırdaklar kesintisiz bir kılıftan çok ayrı ayrı yapılar olduğundan boru solunum hareketiyle daralıp genişleyebilir. Yaş ilerledikçe kıkırdak halkaların yerini lifsi nedbe dokusu alır.

Kıkırdakların üzerinde ve yanlarında kas lifleri vardır. Bu kas lifleri solunum sırasında solunum kanalının genişleyip daralmasını sağlar. Soğuk havalarda ve ortamda sigara dumanı, toz ya da kimyasal zarar verici maddeler bulunduğunda solunum kanalının kasılmasını sağlar. Bu da öksürmeyi sağlar. Öksürme sırasında serbest kıkırdak uçlarını birbirine bağlayan kas demetleri içeri doğru baskı yaparak soluk borusu boşluğunun normal boyutlarının altıda birine inmesine yol açar. Bu daralan kanaldan dışarı çıkan hava yüksek hızla hareket ettiğinden soluk borusundaki yabancı cisimlerin de dışarı atılmasını sağlar.

Soluk Borusunun Yapısı

Soluk borusu üst üste dizilmiş 16-20 adet u harfi şeklinde açıklığı arkaya bakan kıkırdaklardan oluşmuştur. Kıkırdakların u harfi şeklinde olmasından dolayı soluk borusunun arka bölümü kıkırdaktan yoksundur. Burası düz kas lifleri, mukoza ve bağ dokusu ile kapatıldığından membranöz duvar olarak adlandırılır. Kıkırdak yapı soluk borusunun sürekli açık kalmasını sağlar. Membranöz duvar, lümenin daraltılmasına ve yemek borusu içinde hareket eden lokmanın geçmesine kolaylık sağlar.

Soluk borusunu yapısında hyalin, kıkırdak, fibröz kas lifleri, tunica mukoza ve bezler bulunur. Soluk borusunun iç yüzü tüylü yalancı çok katlı epitel dokudan oluşan mukoza ile kaplıdır. Mukoza ve bezlerden salgılanan mukus solunan hava içinde bulunan yabancı maddeleri tutar.

Soluk borusu temel olarak iki bölümde incelenir. Boyunda bulunan bölümüne pars cervicalis denilir ve yaklaşık 5-6 santimetrelik kısmı oluşturur. Göğüs boşluğundaki bölüme ise pars thoracica denir ve yaklaşık 6-8 santimetrelik kısmı oluşturur.

İnsanda solunum sisteminde soluk borusundan sonra gelen organ ise bronşlardır.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.