Sıcaklık Nedir?

0 0

Sıcaklık Nedir?

Sıcaklık nedir diye sorulduğunda herkesin verebilecek bir cevabı vardır. Örneğin bulunulan ortamın sıcaklığı kimine göre sıcak iken kimine göre soğuktur veya banyo yaparken kullanılan su bazısına göre sıcak gelirken aynı su bazısına göre soğuktur. Bu sıcaklık nedir sorusuna nitelik bakımından yaklaşmaktır.

Sıcaklık nedir sorusuna bilimsel olarak  cevap verecek olursak; sıcaklık bir cismin çevresine ısı verme ya da çevresinden ısı alma eğiliminin, bu amaçla geliştirilmiş herhangi bir ölçeğe göre ölçüsüdür. Bir başka deyişle, bir maddenin veya daha genel olarak herhangi bir fiziksel sistemin, ısı enerjisini başka bir fiziksel sisteme aktarma kabiliyetinin ölçüsüdür.

Sıcaklık, ısı enerjisinin kendiliğinden aktarılacağı ya da akacağı yönü gösterir. Isı enerjisi daha sıcaklığı daha yüksek cisimden, sıcaklığı daha düşük cisme doğru akar. Sıcaklık bir termodinamik sistemin sahip olduğu enerjiye karşılık gelen bir nicelik değildir. Örneğin yanan bir kibritin sıcaklığı bir buzdağına göre çok daha yüksektir. Fakat çok daha iri olan buzdağının ısı enerjisi kibrite oranla daha büyüktür.

Sıcaklık, basınç ve yoğunluk gibi büyüklüğü madde bulunduğu cismin madde miktarından bağımsız olan bir özelliktir. Bu tür özelliklere entansif özellik denir.

Bir maddenin molekül ve atomları sürekli hareket halindedir. Parçacıklar hareket halindeyken kinetik enerjiye sahiptir. Parçacıklar ne kadar çok hareket ederse o kadar çok kinetik enerjiye sahip olurlar. Ne kadar çok kinetik enerjiye sahip olurlarsa da o kadar çok sıcaklığı artar.

Maddenin içinde olan bu parçacıklar sürekli hareket halindedir ve her zaman aynı yöne veya aynı hızda gitmezler. Yani bazı moleküller daha hızlı hareket ederken bazıları daha yavaş olabilir. Peki o zaman sıcaklık nedir?  Cisimin içinde bulunan parçacıkların ortalama kinetik enerjisidir.

Mesela sıcak suda boya, soğuk suya göre daha hızlı yayılır. Bunun nedeni sıcak sudaki moleküllerinin ortalama hızları soğuk sudaki moleküllere göre daha fazla olmasıdır.

Birkaç milyon derecelik bir sıcaklıkta atomların hareketi öylesine bir yoğunluğa ulaşır ki, atomlar elektron kabuklarından sıyrılırlar ve madde plazmaya dönüşür. Atom çekirdeklerinin de çarpışmaları öyle yoğun ve şiddetli olur ki , güneşin merkezinde ya da hidrojen bombasının patlayışında ortaya çıkan nükleer tepkimelere benzer bir nükleer tepkime oluşur.

Madde, düşük sıcaklıkta da ilginç özellikler gösterir. Sıcaklık, moleküler harekete bağlı olduğu için ölçülebilen en düşük sıcaklık noktasında moleküler hareketin durduğu sonucuna varılır. Mutlak sıfır denen bu en düşük sıcaklığın -273,15 santigrat derece olduğu kanıtlanmıştır.

Mutlak sıfır dolaylarında hareket o kadar yavaşlar ki, bütün gazlar sıvılaşır. Madde belirli sıcaklıklarda belirli değişimler gösterir.  Buzun oluşumu ve suyun buhara dönüşmesi bu değişimin örnekleridir.

Sıcaklığı mutlak sıfırdan fazla olan bütün maddeler, elektromanyetik dalga yayarlar. Buna termal ışınım denir. Bun ışınımın yoğunluğu, sıcaklığın artışına orantılı olarak artar. Sıcaklık yüksek olunca termal ışınım gözle görülebilir duruma gelir. Güneş ışınlarının ve lamba ışığının görülebilmesi buna örnektir.

Canlı organizmaların sıcaklıkları belirli bir sınır içinde yükselip alçalır ve genel olarak suyun sıvı durumundaki sıcaklığına denk düşen bir sınır içinde oynar. Güneş sistemimiz içinde sıcaklığı bu sınırlarda kalan tek gezegen dünyadır. Bu durum da dünyanın üstünde yaşamı olanaklı kılar.

Sıcaklıkla İlgili Bazı Bilgiler

  • Hidrojen bombasının patlaması 20.000.000 °C

 

  • Güneş yüzeyinin sıcaklığı 6.000 °C

 

  • Erimiş demir 1.530 °C

 

  • Dünyanın en sıcak bölgeleri 50 °C

 

  • İnsan vücudunun normal sıcaklığı 37 °C

 

  • Dünyanın en soğuk bölgeleri -70 °C

 

  • Helyumun kaynama noktası -269 °C

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.