Kükürt: Kullanım Alanları, Özellikleri Nelerdir?

0 0

Kükürt Nedir?

Kükürt kullanım alanları çok çeşitlilik gösteren kimyasal elementtir. Kükürt atom numarası 16, simgesi S olan bir ametaldir. Kükürt elementinin bulunduğu grupta oksijen, selenyum, tellür ve polonyum da bulunur.

Kükürt Kullanım Alanları

Kükürt kullanım alanları şunlardır:

  • Kükürt bileşiklerinden olan hidrojen sülfür, kimyasal maddelerin çözümlenmesinde labaratuvarlarda ayraç olarak yaygın biçimde kullanılır.

 

  • Kükürdün oksijen ile birleşmesiyle çeşitli oksitler oluşur. Bunlardan en önemlisi kükürt dioksittir. Bu sülfirik asit üretiminde kullanılır. Ayrıca sanayide ağartıcı ve indirgeyici madde olarak yararlanılır. Gıdaların korunması ve meyvelerin olgunlaştırılması da diğer kükürt kullanım alanları arasındadır. Kuru kayısı herkesin sevdiği lezzetlerdendir. Kayısının iki farklı kurutma yöntemi vardır. Bunlardan biri doğal kendi halinde kurumuş olandır. Rengi koyu renklidir. Diğer yöntemde ise islim evleri denilen yerlerde kükürt dioksit kullanılarak elde edilen kayısı kurusudur. Bnun rengi daha parlak sarı olmaktadır.

 

  • Kükürt, halojen elementlerle çok sayıda bileşikler oluşturur. Bunlardan, kükürt heksaflorür çeşitli elektrikli aygıtlarda yalıtkan olarak kullanılan bir gazdır.

 

  • Bir kükürt tuzu olan sodyum sülfit, kağıt hamuru üretiminde, fotoğrafçılıkta kullanılır. Bir diğer bileşik olan sülfürik asit ise gübrelerin, pigmentlerin, boyaların, ilaçların, patlayıcıların, deterjanların üretiminde kullanılır.

 

  • Organik kükürt bileşikleri ise çeşitli böcek ilaçları, eczacılık ürünleri, boyalar, çözücüler ve yapay ipek üretiminde kullanılır.

 

Kükürt Özellikleri

Kükürt özellikleri şunlardır:

  • Eski çağlardan beri bilinen kükürt, bir element olarak ilk defa 1777 yılında Antoine Lavoisier tarafından tanımlandı.

 

  • Bolluk bakımında evrendeki elementler arasında dokuzuncu sırada bulunur. Oksijen ve silisyumdan sonra minerallerde en çok bulunan elementtir.

 

  • Saf kükürt, açık sarı renkli, tatsız, kokusuz, gevrek bir katıdır. Elektriği iyi iletmez ve suda çözünmez.

 

  • Kükürt bileşiklerinde -2, +4 ve +6 değerliklidir.

 

  • Kükürt atomlarının birbirine bağlanmasıyla halkalı ya da zincir yapıda bileşikler de vardır. Kükürt, karbondan sonra bu tür zincir bileşikler oluşturan ikinci elementtir.

 

  • En çok tanınan kükürt bileşiklerinden biri hidrojen sülfürdür. Hidrojen sülfür, renksiz, çok zehirli ve çürük yumurta kokusu veren bir gazdır. Doğal kükürt içeren organik maddelerin bozulmasıyla oluşur. Yanardağların ve mineral sularının buharlarında sıkça rastlanır.

 

Kükürt Nerede Bulunur?

Kükürt, doğada serbest halde en çok volkanik ya da tortul çökellerde bulunur. Volkanik kökenli küküret bütün dünyada yaygın olarak bulunur. Tortul çökellerde bulunan kükürt ise ABD’nin Teksas kıyılarında bulunur.

Kömür, petrol, doğalgaz kükürt bileşikleri içerir. Bazı minerallerde de kükürt bulunur.

Kükürt Nasıl Elde Edilir?

Kükürt, tuz kubbeleri bulunan kükürt çökellerinden Frasch yöntemiyle çıkarılır. Bu işlem, yüzde 99,9 saflıkta çok miktarda kükürt elde edilmesini sağlar. Bu da kükürdü ticari açıdan en önemli dört temel kimyasal maddeden biri haline getirmiştir.

Frasch Yöntemi

Kükürt yatağının içine 60-600 metrelik kuyular açılır. Bu kuyulara içine daha küçük çaplarda hava ve su boruları yerleştirilmiş 15 cm çapında borular daldırılır. Daha sonra dibe aşırı ısıtılmış su pompalanır. Su takke kayaca işleyerek yatağa girer ve buradaki kükürdü eritir.

Eriyen kükürt tortulun dibine doğru çöker ve merkezdeki borudan basılan basınçlı havanın yardımıyla yüzeye çıkarılır.

Meksika körfezlerinde bu yöntemle çok sayıda kuyu çalışmaktadır.

Kükürt öbür gazlardan çoğunlukla hidrojen sülfür halinde ayrılır. Claus yöntemiyle element halindeki kükürde dönüştürülür.

Claus Yöntemi

Hidrojen sülfürün kısmi olarak yanmasıyla oluşan kükürt dioksidin yine hidrojen sülfürle tepkimeye sokulması sonucunda kükürt elde edilir.

Bir başka önemli kükürt kaynağı da termik santrallerden ve çok sayıda kömür tüketen diğer büyük tesislerden atmosfere atılan kükürt dioksittir. 1970’li yılların başında bu atılan kükürt dioksiti kükürde çevirecek teknikler geliştirilmiştir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.