Köri Nedir? Köri Sosu Nedir? Köri Bitkisi ve Ağacı Nedir?

0 1

Köri Nedir?

Tamil dilinde “kari” yani sos manasına gelen ve dilimize ingilizce “curry” kelimesinden köri diye geçen baharat karışımıdır. Köri, karabiber, nane ya da kimyon gibi tek bir baharat değildir. Köri nedir denecek olursa; köri bir baharat karışımıdır.

Köri Baharatı

Geleneksel Hint mutfağında “masala” adı verilen baharat karışımları kullanılır. Evlerde hazırlanan bu karışımların bileşenleri ve oranları kullanılacak yemeğe göre çeşitlilik gösterir. İşte bu masala isimli karışımlardan esinlenilerek köri bulunmuştur.  Köri baharat karışımının Hint mutfağına ait olduğu düşünülse de bu biraz yanlıştır. Köri, aslında Hindistan yemeklerinde kullanılan bir baharat türü değildir. Tipik olarak bir Güneydoğu Asya mutfağında bulunan herhangi bir baharat karışımını temsil etmez. Peki, köri nedir?

Köri, Kuzey Hindistan’da yaygın olarak kullanılan  baharat karışımı olan “garam masala”ya benzer. Fakat şaşırtıcı bir şekilde köri baharatı bir İngiliz buluşudur. Köri ticari manada Avrupa’da Hint yemeklerini pazarlamak için Avrupa’daki insanların damak zevkine uyarlanarak bulunmuştur. Herhangi bir Hintli tarafından kullanılmamaktadır.

Peki, Köri baharat karışımı hangi baharatların karışımları sonucu oluşur? Köri baharatının standart bir tarifi yoktur. Fakat ana malzemeleri mevcuttur. Bunlar:

  • Zerdeçal, köri baharatına özgün sarı rengini veren baharattır.
  • Kimyon
  • Kişniş
  • Kırmızı biber

Yukarıdakilere ek olarak şunlar yaygın olarak eklenir.

  • Zencefil,
  • Kekik
  • Karabiber
  • Defne yaprağı
  • Çemen
  • Yenibahar

Aşağıdakiler ise nadiren de olsa köri baharat karışımının içerisinde bulunabilir:

  • Karanfil
  • Tarçın
  • Besbase
  • Hardal
  • Rezene
  • Anason
  • Kakule

Köri baharatına o beğenilen tadı veren sır, hem lezzetli hem de tatlı baharatların kombinasyonudur.  Kimyon, zerdeçal ve defne yaprağı gibi lezzetli baharatlar köriye derin ve dünyevi bir lezzet verirken, tarçın ve karanfil gibi tatlı baharatlarda parlaklık verir.

Evde Köri Nasıl Yapılır?

Aşağıdaki baharatlar damak zevkine göre çoklukta yanmaz tavada 6-8 dakika kavrulur.

  • Zerdeçal
  • Kimyon
  • Kişniş
  • Kırmızı biber
  • Zencefil,
  • Kekik
  • Karabiber
  • Defne yaprağı
  • Çemen
  • Yenibahar

Sonra ılımaya bırakılır. Daha sonra bu karışım mutfak robotunda çektirilir. Böylece Köri baharatı hazır olur. Evde yapmak yerine  marketlerden de çok rahat bir şekilde temin edilebilir.

Köri Sosu Nedir?

Köri sosu, belki de mevcut sosların en lezzetlisidir. Son derece  karmaşık lezzetli yemeklerin temelini oluşturur. Köri sosu, Köri baharatından farklı olarak içine taze sebzeler ve bazı sıvılar da atılır. Yukarıda detaylıca anlatılan köri baharatına ek olarak şu malzemeler eklenerek mutfak robotunda çekilince köri sosu meydana gelir:

  • Hindistancevizi sütü
  • Ekşi krema,
  • Yoğurt,
  • Süt
  • Domates salçası
  • Sarımsak
  • Yeşil soğan
  • Yeşil biber
  • Limon suyu

En iyi köri sosu hem kuru hem de taze malzemelerle hazırlanır. Köri sosu yapmanın doğru veya yanlış yolu yoktur. Fakat elinizde iyi bir tarif bulunması iyi olur. Ardından, en iyi ipucu damak zevkinize göre en iyi karışımı hazırlamaktır.

Köri Ağacı ve Köri Bitkisi

Köri yaprakları köri yaprağı ağacından (Murraya koenigii) üretilen ve çoğunlukla Güney Hint mutfağında kullanılan bir bitkidir. Bu ağacın yaprakları kullanılır. Köri baharatına ise bu yapraklar koyulmaz. Fakat bazı tariflerde defne yaprağı yerine bu ağacın yaprakları koyulabilir.

Bir de köri bitkisi vardır. Köri bitkisi, Köri yapraklarıyla karıştırılmamalıdır. Çünkü köri bitkisi yenilebilir değildir. Köri bitkisinin latince ismi Helichrysum italicum iken türkçede balkaymak diye bilinir.

Köri yaprakları narenciye ailesine aittir. Yaprakları parlak yeşildir ve çok güçlü bir aromaya sahiptir. Köri yapraklarını  pişirmenin birçok yolu vardır ancak genellikle defne yaprağına benzer şekilde kullanılırlar. Fakat genellikle lezzetlerini ortaya çıkarmak için yağda kızartılırlar.

 

 

Kaynaklar

Curry Powder

What is Curry Sauce? How to Use it and How to Make it

So THAT’S What Curry Is: The Difference Between The Spice, The Leaves And the Dish

 

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.